Over ons
Vlinderhaven wordt een unieke woongemeenschap speciaal voor LHBTIQ+’ers met als thema “nabuurschap”. Ons uitgangspunt is dat wij door de vorming van een LHBTIQ+ gemeenschap een binding met elkaar hebben waardoor we elkaar spontaan ondersteunen en voor elkaar opkomen. Binnen de gemeenschap hoeven we elkaar bepaalde essentiële aspecten van ons leven niet uit te leggen en kunnen we een hechte woongemeenschap vormen: Vlinderhaven. Hiervoor wordt een complex van 110 woningen gerealiseerd op Centrumeiland (IJburg, Amsterdam) met gemeenschappelijke ruimtes die gezamenlijke activiteiten mogelijk maken en ervoor zorgt dat de bewoners naar elkaar omkijken, elkaar helpen waar dat nodig is, en duurzaam kunnen leven.
Idee naar gemeenschap
Het idee voor het vormen van de woongemeenschap Vlinderhaven kwam door de
deelname aan een zelfbouwcompetitie van de Gemeente Amsterdam door outForever en Common City die zich samen als team inschreven. outForever is een
vrijwilligersorganisatie die als doel heeft het faciliteren van LHBTQI+ personen bij het vinden van geschikte woonruimtes, in het bijzonder gezamenlijke woonvormen met een variatie in type woningen. Common City is een projectontwikkelaar waarbij ontworpen en gebouwd wordt vanuit de fysieke ecologische en maatschappelijke context van de betrokken gemeenschap.
Kernwaarden
In de volgende paragrafen worden de belangrijkste aspecten van woonconcept
beschreven. In de uitwerking en realisatie van het woonconcept is veel ruimte voor
invulling van de details door de bewoners. Dit wordt “zeggenschap” genoemd, waaraan gestalte wordt gegeven door vroeg in het proces (al voordat de gunning is verleend) thematische workshops en geïnteresseerde bewonersbijeenkomsten te organiseren.
Hier vieren we dat iedereen zichzelf kan zijn – zichtbaar, authentiek en zonder concessies aan cis-hetero verwachtingen. Onze gemeenschap is rijk aan diversiteit in leeftijd, gender, achtergrond, etniciteit, overtuiging en inkomen.
Omkijken naar elkaar, belangstellend voor de mensen in de omgeving; zowel direct (buren, in het complex) als op wat grotere afstand (Centrumeiland). Hulpvaardig en je vrij voelen hulp te vragen en aan te bieden. Openheid naar anderen, ondanks oppervlakkige verschillen.
Veiligheid is de basis van onze gemeenschap. In Vlinderhaven moet iedereen zich op zijn/haar/hun gemak voelen, zonder angst voor uitsluiting of oordeel. We creëren een omgeving waar respect, vertrouwen en zorgzaamheid centraal staan, zodat bewoners zich beschermd -, gesteund – en vrij voelen.
We mogen fouten maken, we leren van elkaar, geven feedback en laten ruimte voor ontwikkeling – als individu én als groep. Nieuwe bewoners krijgen extra aandacht en eventueel begeleiding om zich thuis te laten voelen in Vlinderhaven.
We proberen ecologisch bewust te leven en nemen verantwoordelijkheid voor onze
impact op mens, dier en natuur. In de woongemeenschap delen we zoveel
mogelijk niet alledaagse gebruiksvoorwerpen, zoals gereedschap, (kleine)
machines, speciale verlichting, etc.
Nabuurschap
Nabuurschap is in wezen het zich verbonden voelen van mensen die in elkaars nabijheid wonen en vanuit die verbondenheid de bereidheid voelen en tonen om elkaar op te zoeken, elkaar te helpen en activiteiten met elkaar te ondernemen. De LHBTIQ+ gemeenschap is ontstaan uit een decennialange emancipatiebeweging die gericht was op acceptatie, gelijke rechten en het vinden van een eigen identiteit. Verbondenheid en cohesie zit daarom in de essentie van de LHBTIQ+ gemeenschap en wil outForever en alle enthousiaste mensen die zich bij ons bewonersinitiatief hebben aangesloten gestalte geven in de woongemeenschap Vlinderhaven.
Diversiteit
Iedereen die zichzelf homo, lesbisch, biseksueel, transgender, interseksueel, of queer noemt, of op een andere manier in het LHBTQI+ spectrum huist, is welkom in Vlinderhaven. We streven naar een zo divers mogelijke gemeenschap, dus ook naar bewoners met een andere dan Westerse etnisch-culturele achtergrond. In sommige culturen is het minder vanzelfsprekend om naar buiten te treden als LHBTIQ+’er en ook dat wordt gerespecteerd in Vlinderhaven.
Geborgenheid en gedeelde ruimtes
Bewoners worden vanuit de geborgenheid van hun thuis door het ontwerp van het wooncomplex aangemoedigd om contact te leggen met buren mogelijk uit andere leeftijdsgroepen. Op basis van gedeelde interesses, zoals cultuur, tuinieren, sport en recreatie wordt verbondenheid tussen bewoners gestimuleerd. Gedeelde ruimtes zijn er op het niveau van buren: de gedeelde huiskamer, en op een grotere schaal waarin evenementen kunnen plaatsvinden zoals lezingen (met symposium), filmvoorstellingen of een dansavonden. Hier zijn de faciliteiten, zoals een bar, een podium, of fitnessapparatuur in de ruimtes aanwezig. Dit geldt overigens ook voor Centrumeilanders met gelijke interesses van buiten het Vlinderhaven blok, iedereen die
inclusiviteit omarmt, is welkom!
Zeggenschap
In Vlinderhaven krijgen de bewoners een grote mate van zeggenschap over hoe hun eigen woning er uit ziet doordat het complex is opgedeeld in flexibele eenheden (de
woningen) die op hun beurt ook weer naar wens kunnen worden aangepast. Dat geldt voor zowel huur- als koopwoningen. Ook worden de bewoners in een vroeg stadium betrokken bij de vormgeving en inrichting van de gemeenschappelijke ruimtes en de
binnentuin.
Voor de organisatie van de bewoners worden er commissies gevormd die de bewoners vertegenwoordigen en die woonwensen en behoeften vertalen in de architectuur en de
leefomgeving van het complex. Na de totstandkoming daarvan zullen de commissies activiteiten coördineren in het complex en de gemeenschappelijke ruimtes beheren.
Leefomgeving op Centrumeiland
Niet alleen het nieuwe complex Vlinderhaven is een onderdeel van het woonconcept, er wordt ook actief verbinding gezocht en gelegd tussen de andere bewoners en
faciliteiten op Centrumeiland. Een mogelijkheid om dit te organiseren, is door het benoemen van speciale buurtverbinders. Deze verbinders werken actief en vrijwillig vanuit intrinsieke motivatie mee aan een hechte wijk waarin men naar elkaar omkijkt (Butterfly effect vrijwilligers). Dit doen ze door bijvoorbeeld een aanspreekpunt te zijn, activiteiten te organiseren en mensen samen te brengen. Ze zouden ook als mantelzorgers in Vlinderhaven kunnen wonen om vervolgens bij de bewoners van het hele eiland, maar in bijzonder blok 05.08 (Verzorgingshuis AMSTA), te helpen en zorg te leveren.
Zorg
Omdat LHBTIQ+’ers vaak geen traditioneel gezin hebben, is zorg vanuit de familie niet
altijd vanzelfsprekend. De woongemeenschap Vlinderhaven creëert een omgeving
waarin verschillende generaties elkaar ondersteunen en voor elkaar zorgen. Als er
gespecialiseerde zorgverlening nodig is binnen Vlinderhaven dan zal dat zoveel mogelijk aan huis gebeuren, waarbij zorgverleners in staat worden gesteld om hun werk te doen (inclusief administratie) en/of in aparte onderzoeks- en behandelruimtes als dat nodig is. Daarnaast is er één speciale gemeenschappelijke ontmoetingsruimte die makkelijk toegankelijk is voor buitenstaanders om op bezoek te komen bij zieke bewoners. De woningen in Vlinderhaven worden zo veel mogelijk levensloopbestendig gerealiseerd
met als doel bewoners uit alle leeftijden te kunnen verwelkomen.
Multigenerationeel
Zowel kwetsbare jongeren als ouderen hebben speciale aandacht van Vlinderhaven. Jongeren die vanwege hun geaardheid of genderkwesties weg willen (of moeten) uit hun huidige woonsituatie, kunnen voor een beperkte duur (een aantal jaar) onderdak krijgen in één van de onzelfstandige woningen, en voor acute situaties is er een logeerstudio voor tijdelijke opvang (een aantal dagen tot weken). Voor ouderen is er zorg door speciale LHBTIQ+ (vriendelijke) zorgverleners.
De leeftijdsgroep er tussenin wordt gezien als de meest actieve en ondersteunende groep die zorgt voor cohesie. Deze middengroep biedt de sterke schouder aan de jongeren en aan de inwonende senioren. Senioren kunnen op hun beurt ervaringen delen en wellicht een bron van wijsheid zijn voor jongeren die zoekend zijn naar hun weg in het leven. Er wordt gestreefd naar een verhouding van 20% jongere bewoners (jonger dan 30 jaar), 60% middengroep (30-67 jaar) en 20% oudere bewoners (68 jaar en ouder) voor een optimale ondersteuning en waardering tussen de bewoners.
Interactie en kennisuitwisseling tussen verschillende leeftijden leveren vaak interessante inzichten op, en een frisse blik op uitdagingen. LHBTIQ+’ers hebben vaak een levensloop doorgemaakt die sterk is gekleurd door gebeurtenissen als de coming-out, acceptatie door de omgeving – of juist uitsluiting -, verbinding zoeken met de LHBTIQ+ gemeenschap in het uitgaansleven, maatschappelijk bewustzijn, enzovoort.
Dit is een sterk bindende factor in de gemeenschap waarin het delen van ervaringen tussen de generaties een grote rol kan spelen en zeer waardevol kan zijn.
Multigenerationaliteit wordt niet alleen bereikt door aanvulling van de leeftijdsgroep van buitenaf door nieuwe bewoners, maar bewoners worden vanzelf ouder en gaan daardoor uitmaken van een oudere groep bewoners. Bij de aanmelding als geïnteresseerde in het project wordt niet op leeftijd gelet door de entreecommissie.
Daarentegen speelt de toewijzingscommissie een essentiële rol bij het waarborgen van de ideale demografische opbouw van de bewoners. Kandidaten wier leeftijdsgroep in de bestaande demografische opbouw is ondervertegenwoordigd krijgen voorrang op kandidaten die al veel leeftijdsgenoten hebben wonen in Vlinderhaven.